Vandaag praten we over rode bieren, te beginnen met de voorkeuren van Italiaanse consumenten: volgens een recente studie van CGA Nielsen IQ domineert het lichte bier het voorkeurenlandschap in Italië, met maar liefst 66% van de consumenten ten opzichte van andere kleuren, maar 26% geeft de voorkeur aan rode bieren, een percentage dat zeker niet onderschat mag worden.
Natuurlijk worden gouden bieren vaak gezien als de "nationale populaire" keuze, maar het rode bier wint steeds meer terrein in het hart van liefhebbers, dankzij het complexe aromaprofiel en de verschillende smaken die het in de mond brengt. Immers, één op de vier Italianen kiest ervoor om verder te gaan dan de gebruikelijke opties en waagt zich aan de wereld van rode bieren… dit is een belangrijk gegeven dat aantoont hoe de passie voor vollere en aromatischere bieren gestaag groeit.
Rode bieren of amberbieren, hoe noemen we ze correct?
Laten we beginnen met woorden, want die zijn belangrijk: het is gemakkelijk om de termen "rood bier" en "amberbier" als synoniemen tegen te komen, maar is dat correct? Als je precies wilt zijn, gebruiken de tradities van verschillende bierstijlen wereldwijd al eeuwenlang dezelfde kleurreferenties, die we nog steeds als geldig kunnen beschouwen. In algemene zin, vooral wanneer je niet met experts spreekt, is het functioneel en inclusief om de twee termen door elkaar te gebruiken. Voor de meer oplettende liefhebbers kan het echter het verschil maken om te weten dat amber en rood niet precies hetzelfde zijn.
Het belangrijkste verschil tussen rood en amberbier ligt, naast de kleurtoon van elk exemplaar – die afhangt van de gebruikte moutmix – in de stijl waartoe het bier behoort.
In de praktijk, zelfs bij wedstrijden, staat elke bierstijl die onder de rode en amberkleurige categorieën valt enige flexibiliteit toe. Daarom proberen we ook in onze productbeschrijvingen op Maltese onderscheid te maken tussen een bier met een “licht amberkleur” en een zelfs “koperkleurig” bier. Over het algemeen onderscheiden rode bieren zich door een kleur die varieert van robijnrood tot lichtbruin, dankzij de geroosterde of gekarameliseerde mouten die bij hun productie worden gebruikt. Deze mouten geven het bier niet alleen zijn karakteristieke kleur, maar ook een rijke smaak, met een neiging naar zoet en tonen van karamel.
Aan de andere kant kunnen amberbieren een diepere tint hebben met reflecties die neigen naar oranje, koper of amber, zoals de naam zelf al suggereert.
Hoe wordt rood bier geproduceerd en wat zijn de kenmerken
Rode of amberbieren worden gekenmerkt door een goede aanwezigheid van geroosterde mouten in hun recept. In sommige gevallen kan ook bruine kandijsuiker worden toegevoegd om extra kleur- en smaakintensiteit te geven. Het productieproces kan zowel met hoge als lage gisting plaatsvinden: het resultaat is een bier met een kleur die varieert van zeer intens goud tot donker brons.
Het smakenpalet van rode bieren is gevarieerd en rijk: je kunt tonen van gedroogd en gedeshydrateerd fruit, karamel, karamelstroop, kastanjebloesemhoning, melkchocolade, cappuccino en vaak ook geroosterde of licht verbrande nuances waarnemen. Het schuim, typisch ivoorkleurig, voegt een romige toets toe aan de ervaring.
Laten we het hebben over de bierstijlen, waarvan de namen, zoals eerder genoemd, vaak de kleur aangeven die de bieren moeten hebben. Er zijn wereldwijd slechts drie traditionele stijlen die het woord “rood” in hun naam dragen, afkomstig uit drie verschillende biertradities, en zelfs experts noemen ze zonder aarzeling rode bieren:
- In België, meer bepaald in de regio West-Vlaanderen, hebben we de Flemish Red Ale (in het Italiaans “Rosse di Fiandra” of “Rosse Fiamminghe”): zure bieren die rijpen in enorme houten vaten en die de moutige karameltonen combineren met een kenmerkende azijnzuurheid.
- In Ierland daarentegen hebben we bieren met meer klassieke smaken en een laag alcoholpercentage, de Irish Red Ale. Hier onthullen de geroosterde en gekarameliseerde mouten tonen van dadels en gedroogde vijgen, terwijl de aangename bittere afdronk alles goed in balans brengt.
- De laatste stijl is typisch voor Neurenberg (alleen en uitsluitend Neurenberg, niet heel Franken, laat staan Beieren of Duitsland): de naam is Rotbier, letterlijk “rood bier”. Dit zijn bieren met een zoete neiging, die diepe honingachtige tonen bereiken, tegenwoordig bijna exclusief geproduceerd door een handvol brouwerijen in de stad.
En wat met alle andere bieren met vergelijkbare kleuren? Bier sommeliers en meesterbrouwers noemen ze amberbieren. Sommige stijlen, zoals American Amber Ale, geven dat expliciet aan in de naam, maar veel andere niet. Onder de amberkleurige stijlen zijn de meest voorkomende Bitter, Scotch Ale, bepaalde varianten van IPA (India Pale Ale) en APA (American Pale Ale), Barley Wine, Dubbel, Belgian Pale Ale, Bock, Doppelbock, Marzen, Vienna Lager.
Twee interessante en leuke manieren om kleuren aan te duiden die onder de noemer amber vallen (of er heel dicht bij liggen) komen uit Tsjechië en België. Tsjechische brouwers noemen hun amberbieren “Polotmavé”, wat letterlijk “half donker” betekent. In de Belgische monastieke traditie is een veelgebruikte omschrijving voor trappistenbieren “monnikspij”, wat vaak een kleur aanduidt tussen koper en bruin, maar nog niet zo donker is.
Deze verscheidenheid aan stijlen betekent dat iedereen een rood of amberbier kan vinden dat bij zijn smaak past, van de gelegenheidsdrinker tot de liefhebber die op zoek is naar een complexe en gelaagde drank.
