Italiaans ambachtelijk bier is tegenwoordig een topproduct: hoewel in Italië de traditie van alcoholische dranken historisch gezien aan wijn verbonden is, heeft het bierlandschap een eigen identiteit weten te ontwikkelen, met kwaliteitsingrediënten, innovatie van traditionele stijlen en een markt die - ondanks enkele uitdagingen - groeit.
Er worden zelfs speciale ontmoetingsmomenten voor de sector georganiseerd, zoals de Birraio dell'Anno in Florence, waar we op 19 januari aanwezig zullen zijn, de Beer & Food Attraction in Rimini, waar we met de Maltese-stand van 16 tot 18 februari aanwezig zijn, of de recente Best Italian Beer, georganiseerd door FederBirra. Hier werd zojuist de brouwerij Riversa uit Capriano del Colle bekroond als beste Italiaanse ambachtelijke brouwerij van 2024.
In 2015 werd het eerste Italiaanse bierstijl erkend in de Beer Style Guidelines van het Beer Judge Certification Program, een instrument dat is ontstaan voor de sensorische beoordeling van bieren bij Homebrewer-wedstrijden, maar dat elk jaar wereldwijd aan geloofwaardigheid wint, ook in de sector van ambachtelijke bieren in de handel, en dat de stijlrichtlijnen van bieren definieert. Onze eerste stijl heet Italian Grape Ale (of IGA) en is een unieke combinatie van bier en wijn. Het is een bovengistend bier (soms gemengd of spontaan), verrijkt met toevoeging van druiven in verschillende mogelijke productiefasen: tijdens het koken, de gisting of de rijping. De druiven kunnen worden gebruikt als vrucht, druivenpulp of most (ook gekookt), wat het bier een karakteristiek wijnachtig aroma geeft, met een zeer variabel alcoholpercentage dat zelfs boven de 10% kan uitkomen. De Sardijnse brouwerij Barley was hierin een pionier met zijn BB10, die gebruikmaakt van sapa, oftewel gekookte most, van Cannonau, een innovatie die de smaak van bier en de kunst van wijn verenigt.
Een andere Italiaanse prestatie kwam eind 2024, opnieuw uit de Verenigde Staten, met de erkenning door de Brewers Association van de stijl die misschien ook buiten Italië het meest voorkomt: de Italian Pils. Ontstaan uit het onderzoek en de experimenten van Agostino Arioli, meesterbrouwer en oprichter van Birrificio Italiano, is het een hybride tussen een Duitse stijl en een productietechniek typisch voor Engeland, die later een religie werd aan de overkant van de oceaan. De referentiestijl waar de brouwer uit Lurago Marinone in 1996 mee begon, is die van de Duitse Pilseners, waaraan hij hop toevoegt in de koude fase na het koken: dat is de beroemde Dry Hopping die TipoPils zo bijzonder maakt. Dit bier met een fris aromatisch boeket van vers gemaaid gras, met menthol-, citroen-, kruidige en bloemige tonen, opende de weg voor vele andere Italian Pils wereldwijd en is nog steeds een van de symbolen van het Italiaanse bier in het buitenland.
Geschiedenis van Italiaans ambachtelijk bier: een evolutie van uitmuntendheid
In Italië was bier tot halverwege de negentiende eeuw weinig verspreid, werd het beschouwd als een nicheproduct, vreemd aan de lokale traditie die historisch aan wijn verbonden was. Kwaliteitsbieren werden geïmporteerd uit Noord-Europa, terwijl de binnenlandse productie beperkt bleef tot kleine ambachtelijke werkplaatsen.
Met de industrialisatie aan het einde van de negentiende eeuw breidde de productie van ambachtelijk bier in Italië zich snel uit, waardoor het toegankelijk werd voor een steeds breder publiek. Ondanks vertragingen door wereldoorlogen en tekorten aan grondstoffen, herstelde de sector zich na de oorlog en bereikte in 2010 een nieuw consumptierecord van ongeveer 28 liter per hoofd van de bevolking.
In de afgelopen decennia is de aandacht verschoven naar microbrouwerijen en brewpubs, die een sterk groeiende realiteit vormen en ambachtelijke productie en territoriale specificiteiten waarderen.
Nieuwe regelgeving en stimulansen voor Italiaans ambachtelijk bier
Een belangrijke nieuwigheid voor de sector is een recent amendement op de financiële wetgeving, dat aanzienlijke accijnsverlagingen voorziet voor kleine ambachtelijke brouwerijen. De belangrijkste voordelen omvatten een proportionele korting: 50% voor brouwerijen met een productie tot 10.000 hectoliter per jaar, 30% voor producties tot 30.000 hectoliter en 20% voor producties tot 60.000 hectoliter.
Deze maatregelen zijn gericht op het bevorderen van kwaliteit en innovatie, het ondersteunen van gekwalificeerd werk en het waarderen van Made in Italy agrofood. Met productieniveaus die meestal onder de 10.000 hectoliter liggen, zullen Italiaanse ambachtelijke brouwerijen profiteren van aanzienlijke stimulansen om te groeien en hun aanwezigheid op de markt te versterken.
